Historia Kadłuba

Próba nakreślenia historii naszej miejscowości.

Kadłub zawdzięcza wszystko stali

(na zdjęciu znak, którym cechowano produkty z kadłubskiej huty)

Wiele krąży mitów związanych z pochodzeniem nazwy naszej miejscowości. Kadłub powstał przed rokiem 1429, w czasie, kiedy istniało niewiele dokumentów pisanych. Ówczesne dokumenty raczej opisywały zawierane umowy czy dekrety władców. Ówczesnych pisarzy nie interesowało odkrywanie pochodzenia nazwy osady, którą mogło zamieszkiwać kilkunastu mieszkańców. Dlatego też genezy nazwy tych najstarszych miejscowości możemy jedynie się domyślać.

Pierwsza wzmianka o Kadłubie pochodzi z 1429 roku, z czasów kiedy pismem posługiwali się głównie duchowni, a nazwy miejscowe zapisywane były fonetycznie, co powodowało, że w każdym dokumencie zapisane były inaczej.

 

Nazwy miejscowości były zazwyczaj inspirowane charakterystycznymi cechami krajobrazu, imionami jej założycieli lub sławnych osobistości (np. dzisiejszy Spórok został założony w 18. wieku jako Carmerau od nazwiska kanclerza Carmera), usługami wykonywanymi przez mieszkańców (np. nasze Strzelce były prawdopodobnie osadą wojsk książęcych) lub zasobami naturalnymi (np. nazwa miejscowości Ruda pochodziła od pokładów rud żelaza).

 

Szczególnie interesujące jest pochodzenie nazw miejscowości na Śląsku. Jako że Śląsk w swojej historii był zamieszkiwany przez wiele grup etnicznych i narodów, jego nazwy pokazują przekrój przez te losy. Można znaleźć nazwy pochodzenia słowiańskiego i germańskiego, nazwy czeskie, polskie i niemieckie.

 

Wiele spekulacji dotyczy nazwy naszej miejscowości. Podręczniki podają, że pochodzi od starosłowiańskiego terminu kadlub, czyli wydrążony pień. W 1936 roku hitlerowcy zinterpretowali termin kadlub jako „budka dla szpaków”, dlatego też nadano naszej miejscowości nazwę Starenheim.

 

Jednakże wiele wskazuje na to, iż nazwa naszej miejscowości ma zupełnie inną genezę. Oto próba udowodnienia tegoż.

 

Przenieśmy się w tym celu w czasy, kiedy nasza miejscowość mogła powstać. W roku 1348 roku Śląsk przechodzi we władanie Korony Czeskiej. Niedaleko, bo w Kuczowie koło Tarnowskich Gór powstaje w roku 1365 prawdopodobnie pierwsza dymarka na Górnym Śląsku - prymitywny piec do wytopu żelaza zbudowany z kamieni i gliny, o kształcie stożka. Dymarka zbudowana jest przez czeskiego hutnika. Na podstawie tych faktów naukowcy przyjmują, iż sztuka wytopu żelaza przyszła na Śląsk właśnie z Czech po przejściu naszej krainy w czeskie władanie.

 

Historyczne dokumenty podają także zadziwiające daty dotyczące pierwszych wzmianek o innych Kadłubach na Śląsku i w okolicy w tym czasie. W 1375 roku znajdujemy w źródłach pierwszy zapis o miejscowości Kadłub Turawski. Pierwsze wzmianki o Kadłubie koło Wielunia pochodzą z 1357 roku. Miejscowość Kadłub koło Miękini na Dolnym Śląsku pierwszy raz jest wspominana w 1359 roku.

 

Czy wybudowanie pierwszej dymarki i daty wzmiankowania miejscowości o nazwie Kadłub mają ze sobą jakiś związek?